{"id":20969,"date":"2026-10-21T14:35:01","date_gmt":"2026-10-21T14:35:01","guid":{"rendered":"https:\/\/suza.ac.tz\/?p=20969"},"modified":"2026-10-21T14:35:03","modified_gmt":"2026-10-21T14:35:03","slug":"waziri-dkt-saada-mkuya-atoa-wito-kwa-wanafunzi-wa-vyuo-vikuu-kutokuvumilia-ukatili-wa-kijinsia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/suza.ac.tz\/?p=20969","title":{"rendered":"WAZIRI DKT. SAADA MKUYA ATOA WITO KWA WANAFUNZI WA VYUO VIKUU KUTOKUVUMILIA UKATILI WA KIJINSIA"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\"WhatsApp<\/figure><\/div>
\"WhatsApp<\/figure><\/div>
\"WhatsApp<\/figure><\/div>
\"WhatsApp<\/figure><\/div>
\"WhatsApp<\/figure><\/div>
\"WhatsApp<\/figure><\/div>
\"WhatsApp<\/figure><\/div>
\"WhatsApp<\/figure><\/div>
\"WhatsApp<\/figure><\/div>
\"WhatsApp<\/figure><\/div>
\"WhatsApp<\/figure><\/div>
\"WhatsApp<\/figure><\/div>
\"WhatsApp<\/figure><\/div>
\"WhatsApp<\/figure><\/div>
\"WhatsApp<\/figure><\/div>\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t<\/i>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t<\/i>\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t
<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n

Waziri wa Maendeleo ya Jamii, Jinsia, Wazee na Watoto, Mhe. Dkt. Saada Mkuya Salum, amewataka wanafunzi wa vyuo vikuu Zanzibar kutambua wajibu wao katika kulinda maadili, kuheshimu utu wa wengine na kutokuvumilia vitendo vya ukatili wa kijinsia, akisisitiza kuwa masuala ya udhalilishaji hayana nafasi katika taasisi za elimu ya juu.<\/p>\n\n\n\n

Akizungumza katika kuhusu kuwajengea uelewa wanafunzi kuhusu umuhimu wa madawati ya jinsia na namna ya kuyatumia, iliyofanyika katika Ukumbi wa Dkt. Ali Mohamed Shein, Tunguu, ikiwa sehemu ya ratiba ya Wiki ya Ukaribisho wa Wanafunzi Wapya wa Chuo Kikuu cha Taifa cha Zanzibar (SUZA), Dkt. Mkuya amesema nafasi ya kujiunga na chuo kikuu ni hatua muhimu ambayo wanafunzi wanapaswa kuitumia vizuri kwa kuzingatia malengo yao ya kielimu.<\/p>\n\n\n\n

Amesema wanafunzi waliochaguliwa kujiunga na vyuo vikuu wanapaswa kutambua kuwa wamepata fursa muhimu ambayo wengi waliokuwa na ndoto za kuendelea na elimu ya juu hawakuweza kuipata kutokana na changamoto mbalimbali.<\/p>\n\n\n\n

Ameeleza kuwa maisha ya chuo kikuu ni hatua ya kuanza kujenga msingi wa maisha ya baadaye, hivyo mafanikio ya mwanafunzi yanategemea kwa kiasi kikubwa mwenendo wake, nidhamu na maamuzi anayofanya wakati wa masomo.<\/p>\n\n\n\n

Dkt. Mkuya amewasisitiza wanafunzi kujitambua, kufahamu mipaka yao na kuchagua marafiki wanaoweza kuwasaidia kufikia malengo yao ya kitaaluma, akionya kuwa elimu na starehe zisizo na mipaka haziwezi kwenda sambamba ikiwa mwanafunzi anataka kufikia mafanikio.<\/p>\n\n\n\n

Aidha, amewataka wanafunzi kutotumia utu wao katika kutafuta alama za juu kwa kuingia katika mahusiano yasiyofaa na walimu, akisisitiza kuwa mafanikio ya kitaaluma yanapaswa kupatikana kupitia juhudi, nidhamu na uwezo wa mwanafunzi mwenyewe.<\/p>\n\n\n\n

Kuhusu matumizi ya mitandao ya kijamii, amewahimiza wanafunzi kuitumia kwa uangalifu na kwa manufaa ya kujifunza, kujenga maarifa na kuimarisha maendeleo yao badala ya kujihusisha na maudhui au vitendo vinavyoweza kuhatarisha mustakabali wao.<\/p>\n\n\n\n

Amesema mwanafunzi anayekumbwa na vitendo vya udhalilishaji hapaswi kunyamaza, bali anapaswa kutoa taarifa kupitia madawati ya jinsia, mamlaka husika au Wizara ya Maendeleo ya Jamii, Jinsia, Wazee na Watoto. Ameongeza kuwa madawati hayo yana nafasi muhimu katika kutoa ushauri nasaha na kusaidia wanafunzi wanaokabiliwa na changamoto za afya ya akili.<\/p>\n\n\n\n

Katika hatua nyingine, Dkt. Mkuya ameeleza kuwa kutakuwa na utaratibu wa kuwawezesha wanafunzi ambao hawajaridhishwa na matokeo yao ya mitihani kukata rufaa bila kulipa ada ya shilingi 50,000, akisisitiza umuhimu wa kuwepo kwa utaratibu unaowawezesha wanafunzi kuwasilisha hoja zao kuhusu matokeo.<\/p>\n\n\n\n

Kwa upande wake, Naibu Makamu Mkuu wa Chuo Kikuu cha Taifa cha Zanzibar anayeshughulikia Taaluma, Utafiti na Ushauri Elekezi, Prof. Abdi Talib Abdalla, amewapongeza wanafunzi wapya waliochaguliwa kujiunga na SUZA kwa mwaka wa masomo 2026\/2027 na kuwasihi kutumia fursa waliyoipata kwa bidii, nidhamu na uwajibikaji.<\/p>\n\n\n\n

Prof. Abdi amesema wanafunzi wanapaswa kujenga utamaduni wa kushirikiana, kuunda mitandao mizuri ya kitaaluma na kufanya kazi kwa pamoja, akieleza kuwa ushirikiano huo utakuwa na manufaa katika masomo yao na maisha ya baadaye.<\/p>\n\n\n\n

Amewataka wanafunzi kufuata malengo yaliyowaleta chuoni, kujiepusha na unyanyasaji wa aina yoyote pamoja na kutojiingiza katika migogoro isiyo ya lazima inayoweza kuathiri maendeleo yao ya kitaaluma.<\/p>\n\n\n\n

Akizungumzia hatua zilizochukuliwa na SUZA katika kukabiliana na ukatili wa kijinsia, Prof. Abdi amesema chuo hicho kina Dawati la Jinsia ambalo limekuwa likifanya kazi tangu mwaka 2023 na linaongozwa na sera inayobainisha majukumu na namna ya utekelezaji wa shughuli zake.<\/p>\n\n\n\n

Ameongeza kuwa dawati hilo linaendelea kuimarishwa, huku kukiwa na mkakati wa kulifanya kuwa kituo maalumu kitakachorahisisha zaidi utoaji wa elimu, ushauri na msaada kwa wanafunzi. Aidha, amewakumbusha wanajumuiya ya SUZA kuwa chuo hicho kinatimiza miaka 25 tangu kuanzishwa kwake mwaka huu, ambapo shughuli mbalimbali za kijamii na kitaaluma zimepangwa kuadhimisha mafanikio ya taasisi hiyo.<\/p>\n\n\n\n

Nae Kamanda wa Polisi Mkoa wa Kusini Unguja, Kamishna Msaidizi Mwandamizi wa Polisi (SACP) Daniel Shillah, amewapongeza wanafunzi wapya wa SUZA kwa kuanza hatua mpya ya maisha yao ya elimu ya juu na kuwataka kuwa makini na changamoto zinazoweza kujitokeza katika mazingira mapya, ikiwemo ukatili wa kijinsia.<\/p>\n\n\n\n

SACP Shillah amesema Jeshi la Polisi litaendelea kushirikiana na madawati ya jinsia pamoja na taasisi nyingine katika kutoa elimu na kukabiliana na vitendo vya ukatili wa kijinsia. Amewataka wanafunzi kuzingatia maadili mema, kuepuka mazingira yanayoweza kuwaweka katika hatari ya kufanyiwa ukatili na kutoa taarifa kwa vyombo husika wanapobaini matukio hayo.<\/p>\n\n\n\n

Ametoa namba ya simu 0699913200 kwa ajili ya kuripoti matukio ya ukatili wa kijinsia kwa usiri, akisisitiza kuwa wanafunzi wanapaswa kuchukua hatua badala ya kuficha matukio yanayoweza kuhatarisha usalama na ustawi wao.<\/p>\n\n\n\n

Kwa upande wake, Mwenyekiti wa Jukwaa la Madawati ya Jinsia ya Vyuo Vikuu na Taasisi za Elimu ya Juu Zanzibar, Ndugu Said Suleiman Ali, ameipongeza SUZA kwa kuandaa hafla hiyo inayolenga kuwajengea uelewa wanafunzi wapya kuhusu majukumu ya madawati ya jinsia na namna ya kuyatumia wanapokabiliwa na changamoto.<\/p>\n\n\n\n

Amesema wanafunzi hawapaswi kuwa na hofu kuhusu kuripoti masuala ya ukatili wa kijinsia, bali wanapaswa kutumia mifumo iliyopo kutafuta msaada na kuhakikisha matukio hayo yanashughulikiwa. Aidha, amesisitiza umuhimu wa madawati ya jinsia kupatiwa vitendea kazi vinavyohitajika ili yaweze kutekeleza majukumu yake kwa ufanisi, na kutoa namba ya simu 0777845453 kwa mawasiliano kuhusu masuala hayo.<\/p>\n\n\n\n

Hafla hiyo imehudhuriwa na wanafunzi kutoka vyuo na taasisi mbalimbali za elimu ya juu Zanzibar, zikiwemo KIST, Zanzibar School of Health, SUMAIT University, Open University of Tanzania, Zanzibar University, Zanzibar School of Law pamoja na Chuo cha Kumbukumbu ya Mwalimu Nyerere, Kampasi ya Zanzibar.<\/p>\n\n\n\n

Utoaji wa elimu kuhusu madawati ya jinsia ni sehemu ya juhudi za SUZA za kuhakikisha wanafunzi wapya wanafahamu haki zao, wajibu wao na mifumo iliyopo ya kupata msaada, ili waweze kusoma katika mazingira salama, yenye heshima, usawa na yanayowawezesha kufikia malengo yao ya kitaaluma.<\/p>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Waziri wa Maendeleo ya Jamii, Jinsia, Wazee na Watoto, Mhe. Dkt. Saada Mkuya Salum, amewataka wanafunzi wa vyuo vikuu Zanzibar<\/p>\n","protected":false},"author":539,"featured_media":20982,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"h5ap_radio_sources":[],"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-20969","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/suza.ac.tz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20969","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/suza.ac.tz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/suza.ac.tz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/suza.ac.tz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/539"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/suza.ac.tz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=20969"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/suza.ac.tz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20969\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20996,"href":"https:\/\/suza.ac.tz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20969\/revisions\/20996"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/suza.ac.tz\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/20982"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/suza.ac.tz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=20969"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/suza.ac.tz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=20969"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/suza.ac.tz\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=20969"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}